Czas wielkich przemian w prehistorii

Na podstawie źródeł niepisanych przeszłość opisuje archeolog. Czas przed wynalezieniem pisma archeolodzy nazywają prehistorią. Ponieważ ludzie posługiwali się wtedy narzędziami z kamienia, okres ten określany jest również mianem epoki kamienia. Ojczyzną człowieka jest Afryka, około 4 milionów lat temu pojawili się przodkowie pierwszych ludzi.

Z powodu zmian klimatycznych (na przemian ocieplania i oziębiania się klimatu), prowadzili oni koczowniczy tryb życia. W trudnych warunkach człowiek mógł przetrwać tylko dzięki wynalezieniu ognia.

010015a.JPG

Uzyskał go w wyniku uderzania kamienia o kamień lub pocierania o siebie dwóch kawałków drewna. W okresie pradziejów nastąpiły wielkie przemiany.

Człowiek rozpoczął walkę z przyrodą i zaczął ją ujarzmiać, nabywając przy tym takich umiejętności, jak: udoskonalenie polowań, z których mięso służyło jako pokarm, skóry na ubrania i do pokrycia szałasów, w których mieszkał, a z kości i rogów wykonywał broń i narzędzia. Na ścianach jaskiń malował wspaniałe dzieła (przedstawiały myśliwych ubranych w skóry, bizony, jelenie, niedźwiedzie i konie), wynalazł łuk, budował trwałe domy, sam produkował żywność, co spowodowane było rozpoczęciem uprawiania roli, a także udomowił takie zwierzęta, jak kozy i owce.

Dzięki temu zaczął prowadzić osiadły tryb życia. Poprzez zorganizowanie pracy w gromadzie myśliwi stali się rolnikami i hodowcami. Jedni uprawiali ziemię, inni wytwarzali narzędzia, jeszcze inni zajmowali się wyrobem naczyń i szyciem odzieży. Budowali domy z drewna i gliny oraz cegły formowanej z rzecznego mułu. W dolmenach archeolodzy odnaleźli ludzkie szkielety i dary w postaci naczyń i broni, ponieważ ich budowniczowie wierzyli w życie pozagrobowe. Epoka brązu rozpoczęła się dzięki zmieszaniu miedzi z cyną, po czym powstał stop brązu. Wcześniej do produkcji narzędzi został użyty kamień i miedź. Brąz szybko został zastąpiony żelazem. Narzędzia i broń wykonane z niego były cięższe, twardsze i trwalsze.

Choć wytop był trudny, żelazo było tańsze od brązu, bo o wiele bardziej dostępne. Mezopotamia, czyli „Międzyrzecze”, to obszar między rzekami: Eufrat i Tygrys. W krainie tej panował sprzyjający klimat i żyzne gleby, dlatego osiedlali się tam ludzie. Drugim miejscem była dolina Nilu w Egipcie. Życie mieszkańców uzależnione było od wylewów rzek – Eufrat i Tygrys wylewały na wiosnę, Nil natomiast na przełomie czerwca i lipca.

Ludzie nauczyli się budować wały i kanały, co umożliwiło nawadnianie pól. Nad rzekami powstały pierwsze państwa. Społeczeństwa, które budowały miasta i tworzyły państwa o skomplikowanej administracji, nazywamy cywilizacjami.

Obszar Mezopotamii zamieszkiwali Sumerowie. Największe ich osiągnięcia to udoskonalenie systemu kanałów, wynalezienia koła garncarskiego oraz pisma. Za panowania króla Hammurabiego w Babilonie spisano prawa, powstał jeden z najstarszych zbiorów prawa pisanego – Kodeks Hammurabiego (na kamiennej stelli). Przejście od gospodarki rolnej przyczyniło się do rozwoju społeczeństw, ponieważ życie nad wielkimi rzekami nie było łatwe. Mieszkańcy tych terenów bez przerwy musieli zajmować się budową, oczyszczaniem i naprawą kanałów nawadniających.

Aby móc rozpocząć gospodarkę rolną, robiono przeróżne narzędzia, urządzenia oraz systemy nawadniające, np. orkę wykorzystywano za pomocą drewnianego pługa, ciągnionego przez parę wołów. Jednak, żeby łatwiej się pracowało, duże obszary ziemi podlegały jednemu władcy i w jego imieniu w najdalszych zakątkach kraju działali urzędnicy, którzy kontrolowali przebieg pracy innych ludzi. Dzięki temu przedsięwzięciu powstawały wielkie miasta, gdzie zakładano warsztaty rzemieślnicze, w pałacach mieszkali królowie i najwyżsi urzędnicy, a w miastach rozwijano władzę, handel i produkcję rzemieślniczą.

Tym sposobem gospodarka rolna przyczyniła się do rozwoju społeczeństw. Na czele Egiptu natomiast stał, uważany za syna boga Re, faraon. Sprawował on władzę despotyczną – ustanawiał prawa i dowolnie je zmieniał, ale sam im nie podlegał. Egipcjanie wierzyli w życie pozagrobowe, dlatego ciała zmarłych balsamowali, aby uchronić je od zepsucia. W ten sposób powstawały mumie. Wkładano je do sarkofagów i chowano do grobowców. Grobowce faraonów nazywamy piramidami. Zmarłych wyposażano w „księgi zmarłych”, zawierające zaklęcia przydatne w podróży pośmiertnej. Szlakami handlowymi do Egiptu przywożono oliwki, winogrona, jęczmień, pszenicę, natomiast z Egiptu wywożono w różne kierunki pszenicę, jęczmień, oliwki oraz winogrona, ryż, daktyle, bawełnę, ropę naftową, trzcinę cukrową i kukurydzę. Królestwo Izrael utworzyli Dawid i Salomon.

Politeizm to inaczej wielobóstwo, czyli wiara w wielu bogów, zaś monoteizm – wiara w jednego Boga. Żydzi byli zatem monoteistami, tworzyli religię, którą dziś nazywamy judaizmem. Założenia judaizmu: wiara w jednego Boga, stosowanie się do dziesięciu przykazań, zachowywanie postów, surowe warunki w dni szabatu (sobota) oraz Biblia jako źródło przepisów, pouczeń i sposób oddawania czci Bogu.

Fenicjanie byli twórcami alfabetu składającego się z 22 znaków. Do głównych zajęć tego państwa należało żeglarstwo i kupiectwo. Fenicja położona była na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnomorskiego, a miasta wysławiły się produkcją barwnych tkanin, naczyń ze szkła, dobrym drewnem z lasów cedrowych, z którego budowano lepsze statki. Kupowali go chętnie faraonowie oraz władcy państw Mezopotamii.

Feniccy kupcy prowadzili interesy we wszystkich rejonach starożytnego świata, dlatego w połowie II tysiąclecia p.n.e. w miastach fenickich opracowano alfabet.
Marta Akuszewska

hastagi na stronie:

#wynalezienie ognia prehistoria

Authors
Top